AB’den Çin’e karşı ‘Avrupa’dan al’ hamlesi, Çinli otobüslerin Avrupa’da payı ne kadar?

AB Komisyonu, 9 Eylül’de sunmuş olduğu teklifle kamu ihaleleri için mevcut kuralları yeniden şekillendiriyor. Teklif, ulusal yönetimler, okullar ve hastaneler gibi kamu kurumlarının Avrupa’da üretilen mal ve hizmetlere öncelik vermesini kolaylaştırıyor. Ancak, tüm ihaleler için zorunlu bir “Avrupa’da üretildi” kotası getirmiyor; yerine, belirli koşullar altında Avrupalı tekliflere öncelik verme ve karşılıklılık ilkelerine uymayan ülkelerden gelen teklifleri kısıtlama ya da reddetme imkânı tanıyor.

AB yetkilileri, kamu alımlarının blok ekonomisinin yaklaşık %15’ine eşdeğer olduğunu ve yıllık hacmin 2,5‑2,6 trilyon euro seviyesinde olduğunu belirtti. Bu kapsamda, Çinli firmaların ulaşım ve altyapı sektörlerinde artan ağırlığı ön planda tutuluyor. Brüksel, Çinli şirketlerin devlet subvensiyonlarından yararlanarak Avrupalı rakiplerine göre daha düşük fiyatlar sunduğunu vurguladı. Özellikle Yutong ve BYD, Birleşik Krallık, İtalya, Yunanistan, Norveç, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İspanya ve İsveç gibi ülkelerde kamu taşımacılığında faaliyet gösteriyor. 2024 sonu itibarıyla Yutong’un 5,500 otobüsü 25’ten fazla ülkede çalışıyor; 2025 Avrupa elektrikli otobüs kayıtlarında Yutong 801 adet, BYD 305 adet ile toplamda %27’i temsil ediyor.

Teklifin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ve AB üye ülkelerinin onayı gerekiyor. Yasama sürecinde değişikliğe uğraması bekleniyor, bu nedenle gelişmeler yakından izleniyor. Bu gelişmeler, AB’nin kamu alımında rekabeti ve yerel üretimi dengelemeye yönelik stratejik adımlarının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.