Denizden Babam Çıksa Yerim: Akdeniz’de Zehirli Balık Saldırısı Artıyor
Denizden babam çıksa yerim! diye kahramanca bir sözle başlayıp, Akdeniz’in sabahlarıyla yarışan turkuaz sularında yeni tehlikeler göç etmeye başladı. 20 yılda bir kez de olsa, balon balığı, aslan balığı, uzun dikenli deniz kestanesi gibi canlıların sayı geldi. Vatandaşlar sıcakta yüzüyor, sokağa çıktığında ise “denizden babam çıksa yerim” anlayışını terk etmeli dedik.
Sıcaklık yükseldi, yaz mevsiminde deniz suyu sıcaklığı da artıyor. Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ali Rıza Köşker, son 20 yılda Akdeniz’de zehirli ve istilacı deniz canlılarının sayısının arttığını belirtti. Balon balığı, aslan balığı, uzun dikenli deniz kestanesi, çizgili kedi yılan balığı, kutu balığı gibi türlerin ülke kıyılarında görülmeye başlandığını söyledi.
Balon balığı, içerdiği tetrodotoksinin ısıya dayanıklı olduğunu iddia ediyor. Köşker “balon balığı pişirilse de zehrini kaybetmez. Toplumda yalnızca iç organlarının zehirli olduğu yanılgısı var” diye devam etti. Bilimsel çalışmalar, balon balığının etinin de zehirli olduğunu ortaya koyuyor. Tüketilmesi ölümcül zehirlenmelere yol açabilir. Derisinde de yüksek miktarda toksin bulunabiliyor. Özellikle ellerinde açık yara bulunan vatandaşlar ve amatör balıkçılar, balon balığının derisine çıplak elle temas etmemelidir.
Aslan balığının etinin tüketilebildiği, ancak yüzgeç dikenlerinde zehir bulunduğu ifade edildi. Aslan balığı kayalık bölgelerde yaşayan, fazla hareket etmeyen bir tür. Diken batması ciddi zehirlenmelere yol açabilir. Doğu Akdeniz kıyılarında yaygınlaşan uzun dikenli deniz kestanesi de kayalık alanlarda görülür. Bu canlıların dikenlerinde de zehir bulunuyor. Kayalık bölgelerde denize girerken dikkatli olunmalı.
Köşker, “Sahil bölgelerinde bilgilendirici afişlerin yer alması yeni zehirlenmelerin önüne geçebilir” dedi. Artık “Denizden babam çıksa yerim” anlayışını terk etmeli, tanımadığımız balıkları kesinlikle tüketmemeliyiz. Yaz döneminde nüfusu katlayan sahil bölgelerinde sağlık personelinin farkındalığının artırılması gerekmekte.
Avrupa Dalış Güvenliği Ağı Derneği Eğitmeni, Su Altı Fotoğrafçıları ve Filmçileri Derneği (SUFOD) üyesi, Acil Tıp Uzmanı Dr. Tolga Taymaz, küresel ısınma ve insan etkisi nedeniyle denizlerde istilacı türlerin arttığını belirtti. Aslan balığının diken temasında şiddetli ağrı, uyuşukluk, morarma, bulantı, kusma ve kalp ritim bozukluğu görülebileceğini söyledi. Taymaz, “Etkilenen bölge dayanılabilecek sıcaklıktaki, 40-45 derecelik suya tutulmalı, yara içinde diken kalıp kalmadığı kontrol edilmeli, sağlık kuruluşuna başvurulmalı” dedi.
Zehirli deniz kestanesinde de benzer tedbirler alınabilir. Deri bütünlüğünün bozulduğu her durumda tetonoz aşısı yapılmalı. Balon balığı tüketiminin hayati risk taşıdığına dikkat çeken Taymaz, “balon balığı tüketildiği öğrenildiği anda, kişi, vakit kaybetmeden tam teşekküllü bir sağlık kuruluşuna ulaştırılmalı. Ölümler çoğunlukla ilk 6 saat içinde gerçekleşmektedir” diyerek uyarıyı bitirdi.
Kaynak: Orijinal Haber
