Yeni rapor: ABD’de demokrasi göstergeleri 50 yılın en düşük seviyesine geriledi
International IDEA’nın 2025 Küresel Demokrasi Durumu Raporu, ABD’deki demokrasi göstergelerinin son 50 yıldan bu yana en düşük seviyeye gerilediğini ortaya koydu. 174 ülkeyi kapsayan veri setinde 1975’ten bu yana ölçülen performans, yargı bağımsızlığı, güvenilir seçimler, ifade ve basın özgürlüğü ile adalete erişimde ABD’nin özellikle belirgin bir düşüş yaşadığını belirtti. Rapor, ABD’deki gerilemenin küresel eğilimin bir parçası olduğunu ancak özellikle belirgin olduğunu vurgularken, 2025’in kuruluşun kayıtlarına göre demokratik gerileme yaşayan ülkelerin ilerleme kaydedenlerden daha fazla olduğu 11. Yıl olduğunu ve bu sürecin şimdiye kadarki en uzun kesintisiz dönemini oluşturduğunu bildirdi.
2025’te ABD’de yaşanan siyasi gelişmeler, raporun “örneklediği ve ağırlaştırdığı” küresel demokrasi sorunlarını net bir şekilde gösteriyor. Trump’ın yürütme organında hızla güç toplaması ve bu gücü kişisel hedefler doğrultusunda, eleştirmenlere karşı misilleme amacıyla kullanması, rapora göre “kapsamlı” sonuçlar doğurdu. Bu politikalar, hem yurtiçi hem de yurtdışında hukukun üstünlüğünü zayıflattı ve uzun süredir devam eden ittifakları ve çok taraflı işbirliğini sınadı. Kevin Casas‑Zamora, demokrasilerin zayıflamasının çatışma riskini artırdığını, demokrasiye yatırımın güvenlik stratejilerinin merkezinde olması gerektiğini ve “ABD’de olanların dünyaya yayılıyor” açıklamasıyla seçim sonuçlarını reddetme eğiliminin küresel ölçekte yayılmasını öne sürdü.
Rapor ayrıca 2025’te dünya genelinde hukukun üstünlüğünün en zayıf alan olduğunu ortaya koydu; 71 ülke düşük performans gösterdi ve bu ülkelerden 29’unda daha fazla gerileme gerçekleşti. International IDEA, 50 yıllık verileri kullanarak ülkeleri “demokrasi”, “hibrit yönetim” ve “otoriter rejim” kategorilerine ayırarak, bu göstergeler üzerinden küresel demokratik durumu analiz etmektedir.
