Savaşın faturası artık sadece cephede değil, raflarda da kesiliyor. Rusya’nın en büyük online perakendecisi Wildberries, Ukrayna’nın drone saldırıları yüzünden tam anlamıyla kan kaybediyor. Forbes dergisinin haberine göre, geçen hafta Rusya’nın güneyindeki iki depoya yapılan saldırılar tek başına 1,5 milyar dolardan fazla hasara yol açtı. İnanır mısınız, koca bir dev bütçe kül oldu. 1,5 milyar dolar… Bu rakam insanın aklını alıyor.
Temmuz ortasından bu yana işler hiç iyi gitmiyor Wildberries için. Depolar yaklaşık on kez hedef alındı, her saldırıda yangınlar birbirini izledi. İlk saldırı 18 Temmuz’da Moskova yakınlarındaki bir depo ile başkentin güneyindeki Tambov bölgesindeki bir başka depoya yapılmışdı. O gün bugündür ortalık sakinleşmedi. Önce başkentin çevresi, ardından güneydeki Krasnodar bölgesinden cephe hattına yaklaşık 1200 kilometre uzaklıktaki Sarapul kentine kadar merkez ve batı Rusya’daki yaklaşık on iki depo daha vuruldu. Yani sadece bir nokta değil, koskoca bir ağ hedefteydi.
Yangınların bilançosu ağır oldu. Yetkililere göre çıkan yangınlar sonucu en az sekiz kişi hayatını kaybetti. Sekiz can… Bu insanlar sadece işlerini yapmaya çalışan depo çalışanlarıydı. Şirket, hayatını kaybeden çalışanların ailelerine yaklaşık 500 bin dolar tazminat ödediğini açıkladı ama canın parası olmuyor işte. Neyse, devam edelim…
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, vurulan depolar için çok net konuştu. Ona göre buralar, “Rus ordusuna drone bileşenleri, seyrüsefer ekipmanı ve diğer teçhizatı tedarik eden lojistik merkezler”. Ama Wildberries’te bu tanımı reddetti, Kremlin’de öyle. İki taraf karşı karşıya
“Karzı karşıya” diye yazdım ama tamam, neyse… İki taraf söz düellosunda. Ama asıl kavga sahadaki dumanların arasında. Saldırıların ardından şirketin internet sitesinde dikkat çeken bir ayrıntı göze çarptı: Ukrayna savaşıyla bağlantılı malzemeler için kullanılan arama etiketi sessizce kaldırıldı. Kimse fark etmedi mi? Fark edenler oldu tabi. Şirket bu hamlesiyle neyi gizlemeye çalışıyor, orası muamma. Ama ortada büyük bir gerçek var ki Wildberries, Rusya’nın perakende cirosunun yüzde 10’una kadarını tek başına kaldıran dev bir oyuncu. Uzak köyler dahil on binlerce teslimat noktası var, ilaçtan çocuk bezine kadar her şey satılıyor bu platformda. Yani bu sadece bir şirketin derdi değil, koskoca ekonominin meselesi.
Bir de şu var: Wildberries, 2022’den beri Batı yaptırımlarını delmekle suçlanıyor. Üçüncü ülkeler üzerinden markalı ürün ithal ederek Ruslara ulaştırdığı konuşuluyor. Kimilerine göre bu platform, savaş ekonomisinin de en önemli dişlilerinden biri. Şirket ise kendini şöyle savunuyor: Günde 20 milyondan fazla işlem yapıyoruz, yüz binlerce KOBİ buradan ekmek yiyor. Bu doğru. Küçük işletmeler ürünlerini satmak için tamamen Wildberries’e bağımlı. O yüzden depolara gelen her darbe, aslında binlerce küçük esnafın cebine de iniyor. Ukrayna savunma şirketi Fire Point’in başkanı Denis Ştilerman da bunu kabul ediyor: “Saldırılar kısmen Rusya ekonomisine zarar vermeyi amaçlıyor, bu bir mali krizi tetikleyebilir.” Yani amaç sadece yakmak değil, kasayı da sarsmak.
İşin en acı tarafı ise tazminat meselesi. Şirket, ölen çalışanların ailelerine yaklaşık 500 bin dolar ödedi. Bazı küçük işletmelerin kayıplarını da karşıladı ama pek çok satıcı hâlâ zararının karşılanmadığını söylüyor. Hatta bazı satıcılar, depolara drone saldırısı olursa tazminat hakkından feragat edeceklerine dair kağıtlar imzalamak zorunda kaldıklarını anlatıyor. Bu kağıtları imzalamasalar mallarını depoya koyamıyorlarmış. Çocuk giyim markası kuran Viktorya Terehova’nın hikayesi ise içler acısı. Instagram’da yayınladığı videoda stoklarının “neredeyse tamamını” kaybettiğini söyledi ve tazminat alamadığını belirtti. AFP’ye konuşan Terehova, “Sadece malları değil, onlara yatırdığımız tüm parayı da kaybettik. Umarım bunu atlatacak güce, cesarete ve dayanıklılığa sahip olurum” dedi. Kadının sesi titriyordu, yüreği yanıyordu. Bunu duyan herkesin içi sızladı.
Kremlin tarafı ise buz gibi. Hükümetin Wildberries’e yardım etmesi gerekebileceğini kabul ediyorlar ama henüz somut bir adım yok. “Devlet yardımı konusunda karar alınmadı” deyip geçiyorlar. Oysa şirketin CEO’su ve Rusya’nın en zengin kadını Tatiana Kim, güvenlik önlemleri üzerinde çalıştıklarını, malları başka depolara yönlendirdiklerini anlatıyor. Ama asıl dikkat çeken sözü şu: Kiev yönetimini “sıradan insanlara” saldırmakla suçladı. İşte bu noktada kim haklı kim haksız, orası tartışılır. Ama gerçek şu ki, bu yangınlarda sadece mallar değil, hayatlar da kül oldu. En az sekiz kişi öldü, daha fazlası var mı bilinmiyor.
Şimdi Wildberries, “Girişimcileri bir siparişle destekleyin” sloganıyla dev bir reklam kampanyası başlatmış. Rusya’nın her yerinde afişler, reklamlar… Sanki her şey normalmiş gibi. Ama raflar boş, depolar yanmış. Bu kampanya işe yarar mı, insanlar güvenini geri kazanır mı? Bakalım o yangınların yerinde yeller eserken bu dev yeniden ayağa kalkabilecek mi? Gelişmeleri takip ediyoruz, göreceğiz bakalım…
Kaynak: Orijinal Haber
