Türkiye’den yapay zeka için uluslararası mekik diplomasisi

Türkiye, 2026‑2030 döneminde yürütülen “Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı” çerçevesinde, yapay zeka alanında küresel standartların belirlenmesinde aktif rol almak ve yerli ürünlerin ihracatını kolaylaştırmak amacıyla “mekik diplomasisi”ni güçlendiriyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordineli çalışmalarıyla, Türkiye OECD Yapay Zeka İlkeleri, Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı, Birleşmiş Milletler ve G20 platformlarında yapay zeka gündemine katkı sağlamayı hedefliyor. ISO/IEC, ITU ve UNESCO’da teknik görüş ve pozisyon belgeleri sunulacak, ortak bildirilere katkı yapılacak.

2027 sonuna kadar en az beş ülkeyle ikili yapay zeka işbirliği çerçevesi, üç uluslararası kurumla mutabakat ve üç hedef pazarda karşılıklı tanıma veya uygunluk işbirliği başlatılması planlanıyor. Veri ve hesaplama paylaşımında KVKK ve uluslararası veri koruma yükümlülükleri, veri egemenliği, karşılıklılık, ulusal güvenlik, ticari sır ve fikri mülkiyet ilkeleri gözetilecek. Her işbirliğinde teknik çalışma grubu, ortak test protokolü, veri ve hesaplama paylaşımı çerçevesi gibi somut çıktılar aranmaktadır; sonuçlar yıllık ilerleme raporlarıyla izlenecek.

Türkiye, Türk Dilleri Büyük Dil Modeli ile Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve D8 ülkeleriyle pilot projeler başlatarak, ortak dil teknolojileri, tarım, enerji ve ticaret alanlarında veri katalogları geliştirecek. Modelin ilk versiyonu 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınacak; İstanbul, uluslararası yapay zeka vitrini ve yatırım diplomasi şehri olarak konumlandırılırken, küresel etkinlikler, yatırımcı buluşmaları ve demo günleri şehirde organize edilecek.