Türkiye yapay zekâda teknoloji üssü olacak

Türkiye, 2026‑2030 Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında 2027 sonuna kadar beş ülkeyle ikili yapay zekâ işbirliği anlaşması ve üç uluslararası kuruluşla mutabakat imzalamayı hedefliyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülen plan, yapay zekâ standartları, veri paylaşımı, hesaplama altyapıları ve model geliştirme alanlarında uluslararası işbirliklerini artırmayı amaçlıyor. OECD, G20, Birleşmiş Milletler, ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi platformlara teknik katkı sağlanacak. Anlaşma imzalamakla sınırlı kalmayacak; ortak test protokolleri, veri ve hesaplama paylaşımı, ortak proje çağrıları ve Türk yapay zekâ ürünlerinin ihracatını kolaylaştıracak karşılıklı tanıma mekanizmaları oluşturulacak.

Türk dünyası için Türk Devletleri Teşkilatı aracılığıyla ortak bir yapay zekâ modeli geliştiriliyor. İki üye ülkeyle pilot çalışma başlatılarak, Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan “Türk Dil­leri Büyük Dil Modeli” oluşturulacak. Ortak hesaplama altyapısından yararlanarak geliştirilen model, kamu hizmetleri, eğitim, çeviri, bilgi erişimi ve kültürel miras alanlarında kullanılacak ve 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınması planlanıyor. D8 ülkeleriyle tarım, enerji, ticaret ve sanayi alanlarında ortak yapay zekâ projeleri yürütülürken, İslam İşbirliği Teşkilatı kapsamında kamu hizmetleri ve yapay zekâ okur‑yazarlığına yönelik programlar geliştirilecek.

Yüksek hesaplama kapasitesi gerektiren yapay zekâ projeleri için bölgesel ortaklarla veri merkezi ve ortak hesaplama altyapıları kurulması hedefleniyor; 2027 sonuna kadar en az iki stratejik ortakla veri merkezi veya ortak hesaplama altyapısı anlaşması yapılması planlanıyor. İstanbul, bu süreçte özel bir konuma sahip olacak ve Türkiye’nin uluslararası yapay zekâ vitrini, yatırım diplomasisi merkezi olarak konumlandırılacak. Küresel etkinlikler, yatırımcı buluşmaları ve demo günleri İstanbul merkezli düzenlenecek; Terminal İstanbul gibi platformlar uluslararası yapay zekâ ekosisteminin buluşma noktası olmayı hedefliyor. Tech Visa Programı kapsamında 53 ülkeden 492 başvuru alındı; 82 girişim programa kabul edildi ve 47’si Türkiye’de şirket kurarak faaliyetlerine başladı. Girişimlere hızlandırma eğitimleri, teknopark, finansman, teşvik ve danışmanlık desteği veriliyor; kabul edilen girişimlere üç yıllık özel çalışma izni sağlanıyor.