SPK’dan yatırım ve kripto işlemlerinde yeni düzenleme: Yabancılara pasaportla işlem imkanı
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemesiyle yabancı gerçek kişilere pasaportlarını kullanarak uzaktan kimlik tespiti yapma imkanı tanıdı. Düzenleme, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) 9303 standardına uygun ve NFC özelliği taşıyan pasaportların kullanılmasını zorunlu kıldı. Pasaptaki çip verileri ile pasaport üzerindeki bilgiler eşleştirilecek; NFC ile doğrulama yapılamazsa uzaktan müşteri ilişkisi kurulamayacak. Böylece, Türk vatandaşı olmayan gerçek kişiler, elektronik ortamda kimliklerini güvenli bir şekilde kanıtlayabilecek.
Yabancı müşterilerin adres bilgisi de zorunlu olarak doğrulanacak. Yerleşim yeri belgesi, son üç ay içinde düzenlenmiş elektrik, su veya doğalgaz faturası, kamu kurumlarının verdiği belgeler ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden risk bazlı bir doğrulama yapılacak. Adres teyidi olmadan para transferi, kripto varlık transferi veya sermaye piyasası araçlarının virmanı gerçekleştirilemeyecek. Ayrıca, müşteri tarafından kullanılan cihazın IP/port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum ve tarayıcı verileri de pasaport bilgilerinin yanında risk temelli değerlendirilecek. Şüpheli bir durum tespit edilirse uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacak.
Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılan yabancı gerçek kişiler yüksek risk grubunda takip edilecek. İşlem profiline ve iş ilişkisinin amacının dışında gerçekleşen işlemler tespit edilirse gerekli tedbirler uygulanacak. Para transferlerinde ise yalnızca yurt dışında kendi adına açılmış banka hesabından giriş yapılabilecek; aynı hesaptan çıkışlar yalnızca müşterinin kendi hesabına SWIFT sistemi üzerinden gerçekleştirilebilecek. Transfer mesajlarındaki bilgiler, uzaktan kimlik tespitinde verilen bilgilerle uyuşup uyuşmadığı kontrol edilecek ve sonuçlar Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) a bildirilecek. Düzenleme aynı zamanda ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilere de uzaktan kimlik tespitiyle müşteri olma imkanı tanıyor; temsil eden kişinin kimliği uzaktan tespit edilecek, temsil yetkisi MERSİS ve/veya Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden doğrulanacak. Gerçek faydalanıcının belirlenememesi durumunda süreç sonlandırılacak.
