SPK’dan kripto ve borsada kritik karar: Yabancılara pasaport şartı
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından Resmi Gazete’de yayımlanan yeni tebliğ, yabancı uyruklu gerçek kişilerin Türkiye’deki aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık platformlarında hesap açma süreçlerini kökten değiştiriyor. Artık Türk vatandaşı olmayan bireyler, Türkiye’ye fiziksel olarak gelmeden, ICAO 9303 standardına uygun, NFC desteği sunan çipli pasaportlarıyla uzaktan kimlik doğrulaması yaparak dakikalar içinde hesap açabiliyor. Pasaportun fiziksel yüzeyindeki bilgiler ile mikroçipteki verilerin birebir eşleşmesi zorunlu kılındı; temassız çip okuması başarısız olursa, müşteri ilişkisi anında bloke edilecek.
Yeni sistem, kimlik doğrulamasını aşarak, yabancı müşterilerin adreslerini, ikametgah belgelerini, son üç aya ait elektrik, su ve doğalgaz abonelik faturalarını ve ilgili devletlerin kamuya açık veri tabanlarını sıkı bir risk analiziyle tarıyor. Adres teyidi eksik olan hesaplarda para, döviz, hisse senedi veya kripto varlık transferi gerçekleştirilemeyecek. Ayrıca, kullanıcıların anlık IP, port, cihaz kimliği, coğrafi konumu ve tarayıcı izleri pasaport verileriyle çapraz sorgulanarak, en ufak bir manipülasyon şüphesi tespit edildiğinde başvuru süreci tek taraflı iptal edilecek.
Yüksek risk sınıfına giren müşteriler, SWIFT üzerinden pasaport doğrulaması yapan yabancı müşteriler otomatik olarak finans kuruluşlarının denetim sistemlerinde yüksek risk grubu olarak yer alacak. Para transferleri yalnızca müşterinin kendi adına yurt dışında açılmış banka hesapları üzerinden yapılabilecek; SWIFT ağı dışındaki transferlere izin verilmeyecek. Her üç aylık periyotlarda portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) radarına raporlanacak.
Şirketler için de düzenleme, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik doğrulama yöntemiyle müşteri kabul edilebileceğini belirtiyor. Temsilcilerin yetkileri, MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi kayıtları üzerinden doğrulanacak; gerçek faydalanıcı tespitinde bir açık veya çelişki bulunması durumunda sistem, uzaktan işlem sürecini tamamen durduracak.
