Lavrov: Rusya geçmişte de önde gelen bir Arktik devleti olmuştur, gelecekte de olacak
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 1‑4 Eylül’de Vladivostok’ta yapılacak 11. Doğu Ekonomik Forumu öncesinde arctic.ru portalında yayımladığı “Arktik’te Uluslararası İşbirliği: Zorluklar ve İmkanlar” başlıklı makalesinde, Rusya’nın Arktik bölgesinde barış ve istikrarı korumayı, ulusal güvenliğe yönelik tehditleri azaltmayı ve sosyoekonomik kalkınma için elverişli dış koşullar yaratmayı stratejik öncelik olarak belirtti. Lavrov, karşılıklı bağlılık gösteren tüm yapıcı ülkelerle işbirliğine açığız diyerek, uluslararası işbirliğinin temelini atmayı vurguladı.
Makale ayrıca Çin ile Kuzey Kutbu sorunlarının başbakanlar arası düzenli toplantılarda ele alındığını, Kuzey Deniz Rotası için kurulan ikili alt komisyonun ve bakanlıklar arası istişarelerin bilimsel bilgi alışverişi mekanizmalarının mevcut olduğunu belirtirken, Rusya’nın kuzey denizlerinde düzenli konteyner taşımacılığını başlatma ve hacmini artırma planlarını açıkladı. Hindistan ve BRICS ülkelerinin 20 yıl içinde Arktik’te önemli ortaklık alanları olabileceği, Brezilya, Endonezya, İran ve diğer BRICS ile işbirliği potansiyelinin bulunduğu ifade edilerek, Belarus ve Bağımsız Devletler Topluluğu müttefikleriyle işbirliğini geliştirmeye hazır oldukları öğrenildi. 1 Eylül’de açılacak forumda, Arktik konularını ele alan özel oturumlara katılacak çok sayıda yabancı delegasyonun beklentisi ortaya kondu.
Lavrov, Şubat 2026’da başlatılan “Arktik Nöbeti Operasyonu” ve bölgedeki yoğun askeri hazırlıkların Rusya’nın güvenliğine doğrudan tehdit oluşturduğunu savundu. NATO’nun yüksek enlemlerdeki askeri varlığını genişletme çabaları ve yeni cephe hattı hedefleri, Arktik Konseyi’nin 1996’da kurulan tek hükümetler arası formatının Mart 2022’den beri “yarı dondurulmuş” durumda kalmasına yol açtı. Rusya, katılımcıların adil ve karşılıklı saygılı bir ortamda çalışması şartıyla Konsey’in tam teşekküllü faaliyetlerine yeniden başlamaya hazır. Artan iklim değişikliğiyle birlikte kutup buzullarının erimesi, ulaşım ve kaynak erişilebilirliğini artırırken, 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi ve 2008 Ilulissat Deklarasyonu çerçevesinde hak ve sorumlulukların belirlenmesiyle Arktik’in uluslararası ticarette kritik rolünü pekiştirdi. Rusya, doğal kaynak geliştirme, Trans‑Arktik Ulaşım Koridoru ve Kuzey Deniz Rotası’nın işletilmesi, sanayi, ulaşım ve turizm altyapısının oluşturulması gibi öncelikli görevleri sürdürülecek şekilde planlamaktadır.
