İran savaşı petrol fiyatlarını nasıl değiştirdi? 72 dolardan 126 dolara, tekrar 100 dolar üzerine
ABD ve İsrail’in 28 Şubat 2024’te İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışma, Brent petrol fiyatlarını anında etkiledi. Savaşın başladığı gün Brent yaklaşık 72 dolara değindi; 1 Mart itibarıyla saldırıların ardından fiyat yaklaşık %10 artarak 80 dolara yükseldi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde günlük 8‑10 milyon varil petrolün piyasadan çekilebileceği senaryosu gündeme geldi, bu da arz şokunu artırabilecek kritik bir kırılma olarak değerlendirildi. 2 Mart sonunda, çatışmanın genişlemesi ve Hürmüz’teki kesintinin kalıcı hale gelmesiyle Brent 100 doları aştı.
Mart ayının ilerleyen haftalarında fiyatlar yükselmeye devam etti: 26 Mart’da Brent 107 dolara ulaştı, bu da savaşın başlamasından bu yana yaklaşık %50 artışı temsil ediyordu. 30 Mart günü Brent 116.89 dolara çıktı ve günü 112.78 dolardan tamamladı. En yüksek nokta ise 30 Nisan’da, Brent 126.41 dolara çıkarak Mart 2022’den beri görülmeyen bir zirveye ulaştı; bu, Hürmüz’teki petrol akışının ciddi biçimde kesilmesi ve küresel stokların erimesi beklentisiyle birleşti.
Mayıs ayı diplomatik gelişmelerle şekillendi: 12 Mayıs’ta Brent 107.77, 22 Mayıs’ta 103.54, 29 Mayıs’ta 92.05 dolara geriledi. 25 Haziran’da ABD‑İran ateşkesi ve Hürmüz’den tankerin yeniden geçmesi arz endişelerini azalttı, Brent 72.24 dolara düşerek savaş öncesi seviyenin altına indi. 1 Temmuz’da fiyat 71.57 dolara geriledi, bu dört ayın en düşük seviyesiydi. Temmuz sonlarında ise fiyatlar yeniden yükseldi; 23 Temmuz’da Brent 100 dolara ulaştı, 28 Temmuz’da 84.09 dolara geriledi, bu da piyasanın askeri sürprizlere ve Hürmüz’ün açılıp açılmayacağına ilişkin diplomatik gelişmelere anında fiyatlama yaptığını gösterdi.
Eylül başında İran‑ABD çatışmalarının şiddetlenmesiyle fiyatlar tekrar yükseldi: 9 Eylül’de Brent 101.21, 10 Eylül’de 107.63, 13 Eylül’de 107.54, 14 Eylül’de 106.74 dolara ulaştı ve 15 Eylül itibarıyla Brent 107 doları aştı. Bu dalgalanmalar, jeopolitik gelişmelerin petrol piyasası üzerindeki doğrudan etkisini ortaya koyuyor.
