İngiltere ve 11 ülkeden Batı Şeria yerleşimlerine ticaret yasağı

İngiltere ve Fransa başta olmak üzere Kanada, Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Norveç, Polonya, Portekiz ve İsveç’in katılımıyla oluşturulan 12 ülke, işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan Yahudi yerleşimlerinde üretilen mallara ticaret yasağı getirdi. Karar, sahadaki gerilimin aciliyeti nedeniyle 27 Ekim’de yapılması planlanan İsrail genel seçimlerinin ardından değil, önceden alınan bir kararla hızla hayata geçirildi. Yaptırım, uluslararası hukuka aykırı olarak genişleyen yerleşim birimlerinden elde edilen ürünlerin ihracatını engelleyerek, bölgedeki ticari faaliyetleri kısıtlamayı amaçlıyor.

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, ticari kısıtlamaların iki‑devletli çözüm zeminini koruma amacı taşıdığını belirtti. Fransa Dışişleri Bakanı Jean‑Noel Barrot ise Batı Şeria’nın “patlama noktasına geldiğini” ve yerleşimcilerin şiddet eylemlerinin tırmandığını vurgulayarak, bu genişlemenin Filistin halkının onurunu sarstığını söyledi. Yasalara göre, 6 milyar sterlinlik (yaklaşık 8,12 milyar dolar) yıllık ikili ticaret hacminin bu karardan asgari düzeyde etkileneceği tahmin ediliyor; yerleşim birimlerinden çıkan meyve, sebze ve şarap gibi tarım ürünleri, İsrail’in toplam ihracatında çok küçük bir paya sahip.

İsrail Cumhurbaşkanı İshak Herzog, yaptırımların “ciddi bir muhakeme hatası” olduğunu savunarak, iki‑devletli çözümün yalnızca diyalogla sağlanacağını dile getirdi. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, İngiltere’nin Tel Aviv Büyükelçisi’nin sınır dışı edilmesi çağrısında bulunurken, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben‑Gvir’in de benzer bir izni desteklediği bildirildi. Diğer yandan, başbakan Andy Burnham’ın ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesinde Ortadoğu başlığı altında iki‑devletli çözümün önemine dikkat çekmesi, İngiltere’nin bu hamleye olan tutumunu pekiştirdi.