ANKA Ekonomi Koordinatörü Erdal Sağlam’ın kaleminden Haftalık Ekonomi Analizi: Eylülle birlikte yeni ekonomik süreç başlıyor

Eylül ayı, hem küresel hem Türkiye ekonomisi için hareketli bir dönem olarak işaretleniyor. Pazar günü açıklanacak Orta Vadeli Program (OVP) ile önümüzdeki döneme ilişkin kritik kararlar belirlenecek. ABD’de Federal Rezerv’in faiz artırım beklentisi yükselirken, Başkan Trump ‘FED faiz indirmeli’ mesajı vererek artırımı önlemeye çalışıyor. ABD’de önümüzdeki hafta enflasyon verisi ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz kararı küresel piyasalarda dalgalanmayı artırabilir. İran’da savaş devam ediyor; Trump ‘bu savaş değil, çatışma’ diyerek piyasaları ürkütmemeye çalışıyor, ancak yeni saldırı haberleri var. Hafta sonunda Brent petrol varil fiyatı 96 dolara çıktı.

İçeride OVP açıklamasından sonra Merkez Bankası’nın yeni faiz kararını bekliyoruz. Ekonomi yönetimi dört yılına giren programına rağmen makro dengeleri sağlayamadı ve revizyonların yapılacağı bir döneme girdi. Hafta sonunda alınan kararla ihracat kredilerinde banka ve sigorta muameleleri vergisi muafiyeti genişletildi; Ticaret Bakanı bu kararla ihracatçılara büyük bir finansman desteği geldiğini söyledi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ise ucuz kredilerden faydalanacak özel sektör projelerine yeni sınıflandırmalar yaptı. Önümüzdeki günlerde Merkez Bankası’nın YTAK kredilerinden yararlanma koşulları değişecek, böylece daha fazla şirket imtiyazlı krediden yararlanabilecektir.

İş dünyası OVP ile ‘içine girdikleri finansman sıkıntısını rahatlatacak yeni tedbirlerin’ gündeme gelmesini bekliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Merkez Bankası yönetimi zor günler bekliyor; Ağustos ayı enflasyonu yüksekken, eylül ayına ilişkin beklentiler de yükseliyor. 10 Eylül’de yapılacak Merkez Bankası toplantısında faiz indirim beklentisi giderek azalıyor. Yabancı banka raporlarında ‘en erken ekim ayında faiz indirim beklentisi’ açıkça dile getiriliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı hafta sonunda kurumsal yatırımcıların fonlardaki birikimleri için yüzde 10 stopaj kararı verdi; yaklaşık 10 milyar dolarlık sıcak paranın fonlarda bulunduğu tahmin ediliyor, bu karar yabancı çıkışı başlatıyor. Rezervlerin eridiği döneme giriyoruz; eylül ile birlikte cari açığın artması bekleniyor, döviz ihtiyacı artıyor. Merkez Bankası eylül ayını pas geçse bile ekimde faiz indirimi zorlaşacak. OVP’ye güven eksikliği, iş kesiminin faiz indiriminde ısrarlı olacağını gösteriyor. Seçim sürecinin ekonomi yönetimini sıkıştırması hatalı kararlara mecbur bırakabilir. Bakan Şimşek, rezerv riskini bilmesine rağmen bütçenin güçlü kalması için bu kararı aldı. OVP hedefleri 2025 için enflasyon %16, 2027 %9, 2028 %8 olarak belirlenmişken, son enflasyon raporunda bu yılki enflasyon %28, 2027 enflasyonu %15 olarak yer alıyor. Çalışan ve emekliler bu hedeflere bakacak; asgari ücret 28 bin TL, açlık sınırı 39 bin TL.