AB içinde “Made in Europe” kavgası. Milyarlarca euroluk teşvik kime gidecek?

Avrupa Birliği, Mart ayında sunulan Sanayi Hızlandırma Yasası tasarısı ile kamu ihaleleri ve sübvansiyonlarda yerli üretimi zorunlu kılan bir sistem önerdi. Tasarı, otomotiv ve temiz enerji gibi kritik alanlarda AB’nin yıllık 2 trilyon euroyu aşan kamu alım gücünü stratejik yerli sanayiye yönlendirmeyi amaçlıyor. Hedef, yüksek enerji fiyatları ve sıkı regülasyonlardan muaf yabancı rakiplerle rekabeti güçlendirmek ve özellikle güneş paneli bileşenlerinde Çin’e olan bağımlılığı azaltmak.

Tasarı, çelik, alüminyum, çimento, elektrikli araç, batarya, güneş ve rüzgar enerjisi, hidrojen ve nükleer enerji gibi sektörleri kapsıyor. Örneğin, elektrikli araç montajı AB sınırlarında yapılmalı, batarya dışı parçaların %70’i AB menşeli olmalı; güneş paneli inverterleri ve hücreleri üç yıl içinde Avrupa’da üretilmeli. Alüminyum alımlarında %25 AB üretimi zorunlu, çelik alımlarda ise sadece %25 düşük karbon şartı getirildi.

Fransa, sınırların dar tutulması gerektiğini savunurken, Almanya, Belçika ve diğer bazı üye ülkeler “Avrupa ile Üretilmiş” yaklaşımını korumayı öne sürdü. Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, üretimi Avrupa içinde artırırken İsviçre, Norveç ve Kanada gibi güvenilir ortaklara dayanmayı gerektiğini belirtti. Belçika Başbakan Yardımcısı David Clarinval ise kurallara uyan ülkeleri içeren açık bir liste talep etti.

İngiltere, Japonya ve diğer ülkeler için belirsizlik, uluslararası ticari ilişkilerde kaygı yarattı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülkenin “güvenilir ortak” olarak kabul edilmesi için çaba göstereceklerini ifade etti; SMMT, 80 milyar euroluk ticaret hacminin risk altında olduğunu vurguladı. Japon otomobil üreticileri ise kuralların küresel tedarik ağlarına olumsuz etkileri olabileceğini belirtti. Avrupa Parlamentosu ve üye devletler, tasarıyı yürürlüğe koymak için bir sonraki yıl içinde uzlaşma hedefliyor.